Je hebt ja gezegd tegen een zeilweekend. Misschien heeft een vriend je overgehaald, misschien wil je gewoon eens iets anders dan een weekend op de bank. Hoe dan ook, je staat op het punt om een paar dagen op het water door te brengen en je hebt geen idee wat je te wachten staat. Geen paniek. Na het lezen van dit artikel weet je precies wat je mee moet nemen, welke termen je moet kennen en hoe je voorkomt dat je de hele trip groen boven de reling hangt.
Wat je absoluut mee moet nemen
De grootste fout die beginners maken is te veel meenemen. Op een zeilboot is ruimte schaars, dus pak een zachte tas in plaats van een koffer. Een koffer past simpelweg niet in de smalle kajuit. Dit is je basislijst:
- Waterdichte jas en broek - ook als de weersverwachting zonnig is. Op het water verandert het weer sneller dan je denkt
- Zeilschoenen of sneakers met witte zool - zwarte zolen laten strepen achter op het dek
- Meerdere lagen kleding - fleece, thermoshirt, windstopper. Laagjes zijn je beste vriend op het water
- Zonnebril met koord - de reflectie op het water is intens, en zonder koord ligt je bril binnen vijf minuten op de bodem van het IJsselmeer
- Zonnebrand factor 30+ - je verbrandt twee keer zo snel op het water door reflectie
- Handschoenen - zeilhandschoenen met open vingertoppen beschermen je handen bij het trekken aan schoten
Vergeet ook niet je eigen medicijnen, een droge set kleding in een waterdichte zak en een hoofdlamp voor als je 's nachts naar het toilet moet. Op veel boten is het 's nachts pikkedonker.
De belangrijkste zeiltermen die je moet kennen
Je hoeft geen heel zeilwoordenboek uit je hoofd te leren, maar als de schipper "kijk uit, gijp!" roept, wil je wel weten dat je moet bukken. Dit zijn de termen die er echt toe doen:
- Bakboord en stuurboord - links en rechts, gezien vanaf de achterkant van de boot (het achterschip). Bakboord is links, stuurboord is rechts
- Giek - de horizontale paal onderaan het grootzeil. Als die naar de andere kant zwaait tijdens een gijp, kan hij je vol raken. Blijf laag
- Schoot - het touw waarmee je een zeil bedient. "Schoot aanhalen" betekent het zeil strakker trekken
- Overstag gaan - van richting veranderen met de boeg (voorkant) door de wind. Je moet dan naar de andere kant van de boot verhuizen
- Gijpen - van richting veranderen met de wind van achteren. Dit is het moment dat de giek overzwaait, dus opletten
- Fok en grootzeil - de fok is het voorste zeil, het grootzeil het grote zeil aan de mast
- Rolreefsysteem - het mechanisme waarmee je de fok oprolt rond de voorstag, zodat je makkelijk zeiloppervlak kunt verminderen bij harde wind
Bij moderne zeiljachten zit vaak een goed rolreefsysteem op de boot waarmee je de zeilen eenvoudig kunt in- en uitrollen. Handig om te weten, want de schipper vraagt je misschien om de fok in te rollen als het harder gaat waaien.
Zeeziekte voorkomen (ja, ook op binnenwateren)
Denk niet dat zeeziekte alleen op de Noordzee voorkomt. Ook op het IJsselmeer of de Friese meren kun je flink last krijgen, vooral als het wat golft. Een paar bewezen tips:
- Kijk naar de horizon - niet naar je telefoon, niet naar de kaart, niet naar het kompas. Je ogen moeten zien dat je beweegt, anders raakt je evenwichtsorgaan in de war
- Vermijd een volle maag en alcohol - eet licht voor je aan boord gaat. Een vette kroket bij de jachthaven is geen goed idee
- Neem medicatie op tijd in - tabletten tegen reisziekte werken alleen als je ze minimaal een uur voor vertrek inneemt. Volgens het Thuisarts.nl zijn middelen met cinnarizine of meclozine het meest effectief
- Ga aan dek staan - als je je niet lekker voelt, ga dan naar buiten en kijk naar de horizon. Onder in de kajuit wordt het alleen maar erger
- Gemberthee of gemberkauwtjes - klinkt als een huismiddeltje, maar gember is wetenschappelijk bewezen effectief tegen misselijkheid
Waar kun je in Nederland een zeilboot huren
Je hoeft geen eigen boot te hebben om een zeilweekend te doen. In Nederland zijn er tientallen plekken waar je een compleet uitgeruste zeilboot kunt huren, vaak inclusief beddengoed en kookgerei. De populairste gebieden:
- Friesland - het absolute zeilparadijs van Nederland. Sneek, Lemmer en Heeg zijn de bekendste vertrekpunten. Je vaart over verbonden meren en door pittoreske dorpjes
- IJsselmeer - meer open water, meer golven, meer avontuur. Ideaal als je een stapje verder wilt dan beschutte meren. Enkhuizen en Lelystad zijn goede startpunten
- Randmeren - de Gooimeer, Eemmeer en Veluwemeer zijn rustiger en dichter bij de Randstad. Perfect voor een eerste keer
- Zeeland - de Oosterschelde en het Veerse Meer bieden zout water en getijden. Iets uitdagender, maar prachtig
Verhuurders als Ottenhome, Yachtcharter Lemmer en Windkracht 5 bieden weekendarrangementen vanaf ongeveer 400 euro voor een boot voor 4-6 personen. Deel dat door je groepsgrootte en je hebt een betaalbaar avontuur. Wil je ook de juiste outdoorkleding scoren voor je trip, dan kun je daar apart naar kijken.
Wat je kunt verwachten aan boord
Vergeet alles wat je weet over hotelcomfort. Een zeilboot is compact, efficient en alles heeft een dubbele functie. De eettafel wordt soms een extra bed, de bank is een opbergruimte en het toilet (de "wc-pot" heet aan boord een "pomp-wc") werkt anders dan thuis.
Een paar dingen om je op voor te bereiden:
- Privacy is beperkt - je slaapruimte is een klein hokje met een dun gordijntje. Ga met mensen die je goed kent
- Water is schaars - de watertank is beperkt, dus korte douches (als er al een douche is) en zuinig met afwaswater
- Je wordt moe - frisse lucht, zon, fysieke inspanning en concentratie maken dat je rond 21:00 al compleet uitgeteld bent
- Koken is simpel maar lekker - eenpansgerechten, pasta, BBQ in de haven. Hou het simpel en koop van tevoren in
Het mooiste van zeilen is het ritme dat je erin komt. Na een paar uur aan het roer voel je de wind, lees je het water en vergeet je compleet dat er ergens een telefoon bestaat die om aandacht vraagt. Dat is ook precies waarom veel mannen na hun eerste zeilweekend meteen het volgende willen boeken. Mocht je ondertussen ook je auto slim inpakken voor de trip, dan scheelt dat gedoe bij aankomst.
Laatste tip voor vertrek
Vraag de schipper of verhuurder van tevoren of er een veiligheidsbriefing is. Bij de meeste verhuurders krijg je een korte instructie over het gebruik van reddingsvesten, brandblusser, noodprocedures en de motor. Neem dat serieus, ook al voelt het als een formaliteit. Op het water ben je op jezelf aangewezen en een beetje basiskennis kan het verschil maken.
En het allerbelangrijkste: geniet ervan. Een zeilweekend is een van die ervaringen die je pas waardeert als je er middenin zit, met de wind in je haar, een koud biertje in je hand en niets dan water om je heen.
