Lifestyle

Mannen stappen te laat naar de huisarts

· 5 min leestijd

Overal om je heen zie je dit najaar wat vollere bovenlippen. Movember is weer begonnen en loopt dit jaar van zondag 1 tot en met maandag 30 november. Een snor laten staan is leuk voor op kantoor, maar de cijfers erachter zijn een stuk minder grappig. Mannen gaan simpelweg te laat naar de dokter, en dat kost mensenlevens.

Een snor zegt meer dan je denkt

Movember draait om vier thema's: prostaatkanker, teelbalkanker, mentale gezondheid en zelfmoordpreventie. Dat is geen toevallige combinatie. Het zijn allemaal onderwerpen waar mannen liever niet over praten, met een huisarts niet en met elkaar al helemaal niet. Je kent het wel: je voelt iets geks, je denkt "dat gaat wel vanzelf weer weg" en drie maanden later ben je het alweer vergeten. Precies dat uitstelgedrag is waar de campagne tegen vecht.

Het is niet alleen fysieke gezondheid. Steeds meer mannen proberen grip te krijgen op hun dagelijks leven door bewuster te leven, denk aan even helemaal stilzitten zonder telefoon of door 's ochtends een lichtmasker op te zetten voor wat meer energie. Die dingen helpen, maar ze vervangen geen bezoek aan de huisarts als er echt iets aan de hand is.

Teelbalkanker krijgt binnen Movember net zo veel aandacht als prostaatkanker, en dat is niet voor niets. Het treft juist jongere mannen, vaak tussen de twintig en veertig, een leeftijd waarop de meeste mannen nog denken dat kanker iets voor later is. Een maandelijkse zelfcheck onder de douche kost geen moeite en duurt letterlijk tien seconden. Voel je een knobbeltje, een zwelling of iets dat anders aanvoelt dan de vorige keer, dan is dat een reden om naar de huisarts te gaan, niet om af te wachten.

Prostaatkanker wordt te vaak te laat gevonden

Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) wordt prostaatkanker vaak laat ontdekt, doordat er, anders dan bij borstkanker, geen landelijk programma voor vroege opsporing bestaat. Er is bij mannen simpelweg weinig kennis over de ziekte, terwijl het inmiddels de tweede meest voorkomende kankersoort is, na huidkanker. Otto Visser, hoofd registratie bij het IKNL, zegt dat het aantal diagnoses vooral stijgt door de vergrijzing en doordat er vaker een PSA-test wordt gedaan. Dat staat in een NOS-artikel van 4 februari 2026 over de kankercijfers van het IKNL.

Dat gebrek aan een screeningsprogramma betekent dat jij zelf het initiatief moet nemen. Geen oproep in de brievenbus, geen herinnering van de huisarts. Als je boven de vijftig bent en nooit met je huisarts over je prostaat hebt gepraat, is Movember een logisch moment om dat wel te doen.

Het stille verschil tussen mannen en vrouwen

Het mentale gezondheidsdeel van Movember is misschien nog wel het meest ongemakkelijke thema, en de cijfers maken in één keer duidelijk waarom. Het CBS meldde op 19 juni 2026 dat er in 2025 voorlopig 1.758 mensen een einde aan hun leven maakten, gemiddeld bijna vijf per dag. Daarvan waren 1.205 mannen en 553 vrouwen, meer dan twee keer zoveel mannen als vrouwen. Het totale aantal zelfdodingen daalde wel naar het laagste niveau sinds 2010, maar die verhouding tussen mannen en vrouwen bleef nagenoeg gelijk. Bron: het CBS-bericht van 19 juni 2026.

Dat verschil valt niet te verklaren met toeval. Mannen praten minder makkelijk over wat er in hun hoofd omgaat, zeker tegen een huisarts of een vriend. Movember probeert precies dat gesprek op gang te brengen, niet met een folder, maar met iets simpels als een snor die vragen oproept op het werk of op een verjaardag.

Wat Movember dit jaar vraagt

De opzet is nog altijd hetzelfde als de afgelopen jaren: je laat je snor of baard een maand lang groeien, je organiseert een actie of je zamelt geld in voor onderzoek en projecten die de gezondheid van mannen verbeteren. Juist die zichtbaarheid werkt. Een collega met een rafelig snorretje roept vragen op, en dat is precies het gesprek dat op de koffieautomaat of in de teamapp normaal niet gevoerd wordt.

Je hoeft trouwens geen snor te kunnen laten staan om mee te doen. Een donatie, een gesprek met een vriend die zich al even niet lekker voelt, of gewoon zelf een afspraak maken, telt net zo goed. Wil je serieus met je gezondheid aan de slag, dan is dit ook een goed moment om eens kritisch te kijken naar wat je eet. Met de juiste vetten in je dagelijkse voeding zet je al een stap, al is dat natuurlijk geen vervanging voor een check bij de huisarts.

Dit is de ene afspraak die je deze maand kan maken

Je hebt waarschijnlijk geen zin om nu meteen de telefoon te pakken, en dat is precies het patroon waar de cijfers over gaan. Maak daarom vandaag of morgen die ene afspraak die je al weken uitstelt, of het nou gaat om een vlek die niet weggaat, een knobbeltje dat je al een tijdje voelt, of gewoon het gevoel dat je al maanden niet goed in je vel zit. Een smartring die je slaap en hartslag bijhoudt is leuk om te hebben, maar die belt niet voor je met de huisarts. Dat moet je nog altijd zelf doen, en deze maand is daar een prima aanleiding voor.

V
Geschreven door Victor Almeida Lifestyle redacteur

Victor groeide op in een Portugees-Nederlands gezin waar eten, reizen en samen zijn de drie pijlers van het leven waren, en die filosofie brengt hij mee in alles wat hij schrijft. Hij benadert lifestyle met een Europese blik en een warmte die je metrekt in zijn verhalen, of hij nu schrijft over een verborgen restaurantje in Lissabon of een nieuwe garderobe-essential. Zijn internationale achtergrond geeft hem een perspectief dat breder is dan de gemiddelde lifestyle-schrijver, en hij geniet ervan om Nederlandse en Zuid-Europese invloeden te mixen. Victor is het type dat in een vreemde stad altijd de beste plek vindt om te eten, meestal door gewoon de locals te volgen in plaats van Google Maps. Hij schrijft omdat hij gelooft dat het goede leven niet ingewikkeld hoeft te zijn, als je maar weet waar je moet kijken.